Chiếm đến 71% các bệnh lý viêm nhiễm tại mắt, viêm bờ mi là tình trạng sưng viêm khu vực gốc lông mi, gây khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực. Đây là bệnh lý mạn tính, cực kỳ cứng đầu và dễ tái phát nếu không được chẩn đoán, điều trị đúng cách. Cùng tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, triệu chứng và giải pháp điều trị dứt điểm tình trạng này qua bài viết dưới đây.
Viêm bờ mi mắt là gì? Phân loại thường gặp
Mi mắt đóng vai trò như một “lớp áo giáp” bảo vệ nhãn cầu khỏi các tác nhân gây hại. Tuy nhiên, đây cũng là vị trí nhạy cảm, dễ bị vi khuẩn, virus và khói bụi tấn công dẫn đến viêm nhiễm.
Viêm bờ mi (Blepharitis) là tình trạng viêm mạn tính ở mép mí mắt. Khi các tuyến tiết dầu ở gốc lông mi bị tắc nghẽn hoặc hoạt động quá mức, nó sẽ gây kích ứng, đỏ và sưng tấy. Dựa vào vị trí và biểu hiện lâm sàng, bệnh được chia thành các loại sau:
Phân loại theo vị trí viêm
-
Viêm bờ mi trước: Ảnh hưởng đến mặt trước của mí mắt, nơi lông mi mọc ra. Thường do vi khuẩn hoặc gàu da đầu gây nên.
-
Viêm bờ mi sau: Xảy ra khi các tuyến dầu bị viêm hoặc tắc nghẽn, khiến nước mắt không đủ độ nhờn, gây khô mắt.
-
Viêm bờ mi hỗn hợp: Tình trạng người bệnh bị viêm cả bờ mi trước và sau cùng lúc.
Các hình thái lâm sàng
-
Viêm đỏ bờ mi: Mức độ nhẹ, bờ mi chỉ đỏ nhẹ, có ít tiết tố và cảm giác hơi vướng.
-
Viêm bờ mi rụng vảy: Bờ mi đóng nhiều vảy dính, đỏ rực nhưng chưa loét.
-
Viêm loét bờ mi: Hình thái nặng nhất và rất dai dẳng. Bờ mi sưng nề, xuất hiện các vết loét nhỏ, nhiều tiết tố bám dính và làm gãy rụng lông mi.
Nguyên nhân gây viêm bờ mi bạn cần biết
Hiểu rõ nguyên nhân là chìa khóa để điều trị dứt điểm và ngăn ngừa tái phát. Tùy vào vị trí viêm mà nguyên nhân có sự khác biệt rõ rệt.
Đối với viêm bờ mi trước
Nguyên nhân thường gặp nhất là do các yếu tố bên ngoài tác động vào nang lông mi:
-
Nhiễm khuẩn: Phổ biến nhất là tụ cầu khuẩn.
-
Viêm da tiết bã: Tình trạng gàu từ da đầu hoặc lông mày rơi xuống mắt gây kích ứng nghiêm trọng.
-
Dị ứng: Phản ứng với mỹ phẩm, nước tẩy trang hoặc các loại thuốc nhỏ mắt không phù hợp.
-
Ký sinh trùng: Sự khu trú của rận mu hoặc vi khuẩn Demodex trong các nang lông mi.
Đối với viêm bờ mi sau
Nguyên nhân chủ yếu do rối loạn chức năng tuyến dầu. Khi các tuyến này không tiết được dầu hoặc tiết ra dịch đặc gây tắc nghẽn, vi khuẩn sẽ có cơ hội phát triển gây viêm tắc và nhiễm trùng.
Triệu chứng nhận biết viêm bờ mi
Người bệnh viêm bờ mi thường trải qua cảm giác khó chịu kéo dài với các biểu hiện điển hình như mí mắt sưng đỏ, ngứa ngáy, cảm giác cộm như có cát trong mắt. Bên cạnh đó là tình trạng châm chích, bỏng rát, khô mắt và nhạy cảm với ánh sáng. Triệu chứng cũng thay đổi tùy theo mức độ viêm:
Viêm bờ mi cấp tính: Xuất hiện các mụn mủ nhỏ ở các nang lông. Sau khi mụn vỡ sẽ để lại vết loét nhỏ, vảy tiết bám chặt vào mi mắt gây chảy máu khi bóc vảy. Bờ mi xung quanh thường nề đỏ rõ rệt.
Viêm bờ mi mạn tính: Thường gặp hình thái viêm do tắc tuyến dầu. Lỗ tuyến bị giãn, khi ấn nhẹ vùng mi sẽ thấy dịch vàng đặc hoặc dạng sáp chảy ra.
Viêm bờ mi do ký sinh trùng: Đặc biệt là do Demodex, thường gây ngứa dữ dội vào buổi sáng sớm khi thức dậy, vảy bám quanh chân lông mi có hình dạng giống như ống bao tròn.
Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời
Nhiều người chủ quan cho rằng viêm bờ mi chỉ là bệnh ngoài da đơn giản. Tuy nhiên, nếu điều trị sai cách hoặc để bệnh kéo dài, bạn có thể đối mặt với những biến chứng phức tạp:
-
Lẹo mắt: Tình trạng nhiễm trùng cấp tính tạo thành ổ viêm sưng đau sát nang lông mi.
-
Chắp mắt: Do tắc nghẽn lỗ tuyến dầu lâu ngày tạo thành ổ chắp cứng.
-
Khô mắt mạn tính: Lớp dầu bị thiếu hụt khiến nước mắt bay hơi nhanh, gây cảm giác khô nóng và chảy nước mắt phản xạ.
-
Bất thường lông mi: Viêm nhiễm kéo dài khiến lông mi gãy rụng, mọc lệch, mọc ngược (lông xiêu) đâm vào nhãn cầu gây trầy xước giác mạc.
Cách điều trị viêm bờ mi hiệu quả và tránh tái phát
Viêm bờ mi là bệnh lý mạn tính, tiến triển âm thầm và rất khó điều trị dứt điểm nếu không có sự kiên trì. Để điều trị hiệu quả, người bệnh cần phối hợp giữa thăm khám chuyên khoa và chăm sóc tại nhà.
Chẩn đoán bệnh
Các bác sĩ nhãn khoa sẽ khám trên sinh hiển vi để đánh giá tổn thương tại mi mắt, kết mạc và giác mạc. Trong một số trường hợp, việc xét nghiệm vảy hoặc dịch tiết là cần thiết để tìm chính xác tác nhân là nấm, vi khuẩn hay ký sinh trùng Demodex.
Phương pháp điều trị không dùng thuốc
Đây được coi là liệu pháp chính, quyết định 80% sự thành công của quá trình điều trị:
-
Chườm ấm: Sử dụng bông tẩy trang, gạc hoặc khăn sạch thấm nước ấm (khoảng 40 độ C) chườm lên mắt 10-15 phút, 2-4 lần/ngày. Nhiệt độ giúp hóa lỏng các chất tiết đông đặc, làm giãn nở tuyến bã và giảm ứ tắc.
-
Massage mi mắt: Thực hiện ngay sau khi chườm ấm. Dùng đầu ngón tay sạch massage nhẹ nhàng bờ mi theo chuyển động hình tròn để đẩy các chất tiết bất thường ra khỏi tuyến dầu.
Tại sao viêm bờ mi thường xuyên tái phát?
Đa số bệnh nhân rơi vào vòng lặp tái phát là do ngừng điều trị ngay khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Ngoài ra, việc không vệ sinh bờ mi sạch sẽ hàng ngày, tiếp tục tiếp xúc với môi trường khói bụi ô nhiễm hoặc sử dụng mỹ phẩm mắt kém chất lượng cũng là nguyên nhân khiến bệnh quay trở lại.
Viêm bờ mi mặc dù không gây mù lòa ngay lập tức nhưng gây khó chịu dai dẳng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Khám và điều trị kịp thời sẽ hạn chế tối đa những biến chứng không đáng có. Do đó, ngay khi có triệu chứng bất thường, đừng chủ quan, hãy để các bác sĩ tại Bệnh viện Mắt Việt An đồng hành cùng bạn.
