ĐAU HỐC MẮT: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Triệu chứng đau hốc mắt xảy ra có thể do một số bệnh lành tính, tuy nhiên cũng có những những trường hợp cần phải điều trị ngay. Cùng Bệnh Viện Mắt Việt An Đà Nẵng tìm hiểu nguyên nhân là do đâu và mức độ nguy hiểm thế nào?

Đau hốc mắt là gì

Đau hốc mắt có thể đau một hoặc cả hai bên mắt làm mắt nhức nhói, đau hốc mắt không phải là mỏi mắt thông thường, có thể do nhiều nguyên nhân như tiếp xúc máy tính, hay điện thoại cả ngày, bụi bẩn,… bên cạnh đó còn nhiều nguyên nhân về vấn đề sức khỏe tiềm ẩn khác. Nếu đau nhói kéo dài thì trình trạng đau hốc mắt sẽ trở nên nghiêm trọng.

Nguyên nhân gây đau hốc mắt

Có 17 nguyên nhân dẫn đến đau hốc mắt thường gặp nhất là

Mỏi mắt

Cảm giác đau phía sau mắt trong thời gian dài tiếp xúc máy tính, tiếp xúc điện thoại trong bóng tối làm khô mắt gây ra cảm giác đau trong hoặc sau mắt.

Các đối tượng thường mỏi mắt: nhân viên văn phòng; làm việc online trên điện thoại thường xuyên, người nối mi quá dày,…

Nguyên nhân mỏi mắt khiến gây đau hốc mắt: tiếp xúc máy tính quá lâu không để mắt nghỉ ngơi, xem điện thoại nơi thiếu ánh sáng; lông mi dày gãy rụng rơi vào mắt cũng làm tổn thương gây viêm và đau hốc mắt,…

Đau nửa đầu

Triệu chứng đau nửa đầu, nhức đầu sẽ có cảm giác đau, tăng áp suất xung quanh hoặc sau mắt kèm theo các triệu chứng khác như buồn nôn, nhạy cảm hơn với ánh sáng, căng thẳng,….

Viêm xoang

Viêm xoang khiến có nhiều chất nhầy, gây áp lực và làm đau hốc mắt, viêm xoang cấp tính còn là nguyên nhân chính gây đau hốc mắt. Kèm theo các triệu chứng khác như: ho, sốt, nghẹt mũi, hơi thở có mùi,…

Dị ứng mắt

Tình trạng nếu để mắt dị ứng phấn hoa, bụi hoặc lông động vật có thể gây đau hốc mắt, cần chữa trị kịp thời.

Bệnh Grave

Là một bệnh về tuyến giáp, nếu tuyến giáp hoạt động quá mức sẽ gây đau hốc mắt, liệt kê vào triệu chứng chứng bệnh Grave: khô mắt, song thị, loét mắt, sưng mắt, lồi mắt nặng hơn là dẫn đến mù lòa.

Viêm dây thần kinh thị giác

Viêm và sưng dây thần kinh thị giác có thể gây đau hốc mắt, giảm thị lực,…Viêm dây thần kinh thị giác đạt đỉnh điểm trong vòng vài ngày và mất từ 4 – 12 tuần để hồi phục thị lực.

Tổn thương giác mạc

Giác mạc có nhiều dây thần kinh nên rất nhạy cảm với cơn đau, đau hốc mắc cũng xuất phát từ việc giác mạc bị trầy xước và loét. Vết thương tại giác mạc rất khó phục hồi và dễ nhiễm trùng.

Có hóa chất/ dị vật trong mắt

Những mảnh bụi, axit khi rơi vào mắt khiến đau hốc mắt vô cùng nguy hiểm, đau mắt liên tục, thậm chí hỏng mắt

Viêm bờ mi

Viêm bờ mi có thể là do dị ứng các loại hóa chất như kéo dán mi, các mỹ phẩm không phù hợp.

Viêm bờ mi là hiện tượng nhiễm trùng mi mắt và dẫn đến đau hốc mắt.

Viêm kết mạc

Viêm kết mạc là hiện tượng ngứa, sưng gây đỏ mắt, sưng mắt

Có nhiều nguyên nhân gây viêm kết mạc nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc dị ứng.

Triệu chứng viêm kết mạc: do áp lực phía sau mắt.

Chắp hoặc lẹo mắt

Chắp hoặc lẹo mắt như một khối u quanh mí mắt, lẹo mắt gây đau, chắp mắt thường không gây đau khi chạm vào.

Viêm mống mắt

Viêm mống mắt có thể gây đau sâu bên trong mắt, cảm giác như đau hốc mắt.

Triệu chứng bệnh: người bệnh nhạy cảm với ánh sáng, mẩn đỏ,..

Viêm giác mạc

Nguyên nhân chủ yếu nhất của viêm giác mạc là do tác nhân của virus Herpes

Triệu chứng viêm giác mạc: chói mắt, chảy nước mắt nhiều, đục giác mạc, nhìn mờ, khó mở mắt,…

Viêm củng mạc

Viêm củng mạc trước là dạng phổ biến nhất, gây đau nhức kinh niên, có khả năng gây mù.

Viêm củng mạc sau có thể gây đau hốc mắt. Viêm củng mạc liên quan đến tăng nhãn áp góc đóng cấp tính.

Viêm màng bồ đào

Màng bồ đào có 3 phần mống mắt, thể mi, hắc mạch nơi chứa nhiều mạch máu để nuôi dưỡng mắt.

Viêm màng bồ đào và sự ảnh hướng đến mắt như bị đục thủy tinh thể, võng mạc và các dây thần kinh thị giác.

Tăng nhãn áp

Tăng nhãn áp là áp lực thủy dịch trong mắt cao hơn mức bình thường gây tổn thương vĩnh viễn đến dây thần kinh thị giác

Bệnh tăng nhãn áp thường có ít triệu chứng chỉ khi có hiện tượng suy giảm thị lực thì mới phát hiện. Nếu không điều trị kịp giảm thị lực nghiêm trọng.

Bệnh Glaucoma góc đóng

Bệnh glaucoma góc đóng cấp tính là nguyên nhân nghiêm trọng nhất gây đau hốc mắt, đột ngột tăng nhãn áp phía trong là dấu hiệu của bệnh này.

Triệu chứng bệnh xuất hiện như: mờ mắt, nhức đầu, buồn nôn, ói mửa. Bệnh cần khám bác sĩ/ đến bệnh viện để thăm khám để chữa trị kịp thời.

Đau hốc mắt nguy hiểm không?

Đau hốc mắt khiến người bệnh khó chịu, nhức nhối nhưng ít có trường hợp nguy hiểm, tuy nhiên nếu kéo dài sẽ làm suy giảm thị lực

Nếu đau hốc mắt kèm theo suy giảm thị lực cần liên hệ bác sĩ/ đến bệnh viện khám chữa sớm để bảo vệ thị lực

Các dấu hiệu đau hốc mắt nguy hiểm

Đau hốc mắt kèm các triệu chứng dưới đây và cần can thiệp y tế:

• Đau đột ngột dữ dội: nguyên nhân xuất phát từ bụi rơi vào mắt cho đến tăng nhãn áp, nếu điều trị sai cách sẽ dẫn đến mất thị lực
• Đau nhói: đau nhói mắt xuất hiện cũng với chứng đau đầu, một số trường hợp khác có thể bị viêm trong mắt, tích tụ thủy dịch làm đau nhói mắt tổn thương mô mắt.
• Chảy nước mắt: trường hợp này xảy ra khi bị kích ứng hoặc bị viêm, ống dẫn nước mắt bị tắc là đọng nước mắt gây chảy nước mắt nhiều hơn.
• Nhạy cảm với ánh sáng: có thể là do khô mắt, mỏi mắt hoặc bị nhiễm trùng, chấn thương mắt.
• Nóng rát trong mắt: do dị ứng, viêm mi, tổn thương mắt.
• Bị giảm thị lực đột ngột: tình trạng này khá nguy hiểm cần có can thiệp y tế ngay vì tổn thương từ phía trong mắt. 
• Mắt đỏ: có nhiều nguyên nhân viêm nhiễm mắt từ cơ bản đến những bệnh về mắt tiềm ẩn khác. Nếu thấy mắt vừa đau vùa đỏ hãy đến gặp ngay bác sĩ để được lên phát đồ điều trị.
• Đau đầu dai dẳng: do co giãn mạch máu ở vùng mắt, có cảm giác như dao đâm tình trạng này là do viêm các dây thần kinh xung quanh mắt.
• Sốt: là dấu hiệu của viêm màng não, viêm phế quản, đau mắt đỏ,… khả năng miễn dịch thấp
• Buồn nôn: đây là trường hợp khẩn cấp cần điều trị càng sớm càng tốt, áp lực trong mắt tăng gây ra buồn nôn và nôn, nếu không can thiệp sớm sẽ dẫn đến mù lòa.
• Sụp mí mắt: đau mắt dẫn đến sụp mí mắt là do nhiễm trùng hốc mắt cần can thiệp y tế ngay.

Các phương pháp chẩn đoán đau hốc mắt 

Chẩn đoán bệnh thông qua kiểm tra thị lực, kiểm tra tiền sử bệnh tật. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ hỏi người bệnh các câu hỏi quan trọng để chẩn đoán bệnh đau hốc mắt như thời gian, đặc điểm, cường độ cơn đau, có bị dị ứng thuốc và tiền sử đeo kính áp tròng hoặc có phẫu thuật hay không

Kiểm tra thị lực

Kiểm tra thể chất liên quan đến mắt: kiểm tra các mô xung quanh, chuyển động của mắt, trường thị giác, phản ứng của đồng tử…

Máy soi đáy mắt

Máy soi mắt là một thiết bị đặt biệt có thể kiểm tra phía sau mắt, các mạch máu và các dây thần kinh thị giác.

Đèn khe

Đèn khe là kính hiển vi có thể xem xét chi tiết bề mặt mắt và con ngươi đánh giá được vết trầy, loét trong mắt.

Bác sĩ có thể dùng thuốc mê cho mắt để chẩn đoán bệnh và xác định địa điểm cơn đau hốc mắt, cơn đau có thể giảm bớt bằng cách gây tê tại chỗ.

Cách điều trị đau nhức hốc mắt

Có nhiều phương pháp điều trị đau hốc mắt

Thuốc nhỏ mắt kháng sinh

Tác dụng của thuốc nhỏ mắt kháng sinh có thể triệt tiêu các thành phần nhiễm khuẩn mắt, dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ.

Thuốc mỡ tra mắt

Mỡ tra mắt điều trị bệnh viêm kết mạc, khô mắt, lẹo mắt, bị nhiễm trùng mắt do virus, nấm,…

Nguyên tắc hoạt động của thuốc mỡ tra mắt: là nhắm mục tiêu và tiêu diệt vi khuẩn. Thuốc có hiệu quả khi mắt bị nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra.

Thuốc mỡ tra mắt nên dùng đúng với chỉ định của bác sĩ.

Loại bỏ dị vật trong mắt

Cần nhẹ nhàng khi muốn loại bỏ dị vật ở mí mắt bằng thuốc nhỏ mắt hoặc nước, dùng gạc bông hỗ trợ, có thể rửa mắt/ dùng thuốc nhỏ mắt nếu dị vật bên trên tròng trắng.

Phẫu thuật

Phẫu thuật mắt áp dụng cho các bệnh: tăng nhãn áp, rách võng mạc, bong võng mạc do tiểu đường,…

Hướng dẫn phòng ngừa đau hốc mắt

Đeo kính bảo hộ

Nên đeo kính bảo hộ khi sử dụng thiết bị điện, tiếp xúc với công nghiệp hóa chất,..

Cần đội vật đội đầu khi chơi các môn thể thao như bóng chày, bóng rổ,..

Cần đeo khẩu trang khi chơi khúc côn cầu.

Vệ sinh kính áp tròng

Thường xuyên đeo kính áp tròng thì nên sử dụng dịch vụ chăm sóc mắt định kỳ

Sử dụng kính áp tròng thường xuyên phải làm theo hướng dẫn của bác sĩ nhãn khoa trong việc vệ sinh, tháo dán khi dùng kính áp tròng.

Khám mắt định kỳ

Khám mắt với tần suất dựa vào sự bất thường của thị giác, những người có nguy cơ cao có bất thưởng ở mắt/ bị đái tháo đường…nên khám mắt định kỳ

Tần suất khám mắt: tùy độ tuổi, tình trạng mắt, phát hiện tình trạng bất thường ở mắt. Người lớn nên được bác sĩ nhãn khoa khám mắt toàn diện ban đầu, rồi áp dụng lịch trình đánh giá định kỳ để kiểm tra bệnh về mắt.